Ποιες είναι οι αλλαγές, που παρατηρούνται στο θυρεοειδή αδένα στην εγκυμοσύνη;

Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2018


Τι είναι ο θυρεοειδής αδένας;
 Πρόκειται για έναν μικρό αδένα βάρους περίπου 25 γραμμαρίων, ο οποίος έχει σχήμα πεταλούδας και εντοπίζεται στην πρόσθια επιφάνεια του λαιμού.

 Ο αδένας αυτός παράγει τις ορμόνες Τ3 και Τ4, δια των οποίων ρυθμίζεται ο μεταβολισμός του οργανισμού. Δηλαδή, οι ορμόνες αυτές επηρεάζουν τον τρόπο, που ο οργανισμός μας καταναλώνει ενέργεια. 
 Η παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών με τη σειρά της «ενεργοποιείται», όταν από μία εξειδικευμένη περιοχή του εγκεφάλου – την υπόφυση – παράγεται η ορμόνη TSH.

Στην εγκυμοσύνη σε ποιες αλλαγές υπόκειται ο θυρεοειδής;

 Κατά τη διάρκεια της κύησης ο θυρεοειδής εμφανίζει μια ήπια – υπό φυσιολογικές συνθήκες – αύξηση του όγκου του.
 Συγκεκριμένα, ο όγκος του αδένα αυξάνεται κατά 10% με 15%. Η αύξηση αυτή είναι μάλλον μικρή και δεν γίνεται αισθητή κατά την τυπική ψηλάφηση του λαιμού. Αντίθετα, ενδέχεται αυτή να καταγραφεί κατά τον υπερηχογραφικό έλεγχό του.

Οι παρατηρούμενες κατά την εγκυμοσύνη αλλαγές είναι μόνο μορφολογικές;

 Όχι. Κατά την κύηση καταγράφονται και λειτουργικές αλλαγές του αδένα, ο οποίος βρίσκεται υπό την επιρροή των ορμονών της κύησης.

Ποιες είναι οι ορμόνες της κύησης, που επηρεάζουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς;

 Οι ορμόνες, που επηρεάζουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς κατά την εγκυμοσύνη είναι:
  • Η β – χοριακή γονιδοτροπίνη (η κατά το κοινώς λεγόμενη «β – χοριακή»)
  • Τα οιστρογόνα

Πώς η β – χοριακή επηρεάζει τη λειτουργία του θυρεοειδούς;

 Η β – χοριακή παράγεται ήδη από τα πρώτα στάδια της κύησης από τους ιστούς, που θα εξελιχθούν στον πλακούντα. 
 Σε ό,τι αφορά το θυρεοειδή, η ορμόνη αυτή έχει παρόμοια δράση με την TSH. Έτσι, υπό την επιρροή της αυξάνεται η παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών Τ3 και Τ4 και τα καταγραφόμενα επίπεδα των συγκεκριμένων ορμονών στο αίμα της εγκύου παρουσιάζουν σημαντική άνοδο. 
 Συγκεκριμένα, η άνοδος των επιπέδων αυτών είναι αισθητή ήδη από το πρώτο τρίμηνο, ενώ φθάνουν στη μέγιστη τιμή τους στις αρχές του δεύτερου τριμήνου και παραμένουν έκτοτε σταθερά υψηλά έως τον τοκετό. Οι τιμές των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών, που καταγράφονται στο αίμα της εγκύου είναι από 30% έως ακόμα και 100% ανώτερες από τις αντίστοιχες τιμές, που καταγράφονται στο αίμα της μη εγκύου. 
 Ένα άλλο αποτέλεσμα της ανόδου των επιπέδων των Τ3 και Τ4 στο αίμα της εγκύου είναι και η «καταστολή» της παραγωγής TSH από την υπόφυση. Κατά συνέπεια, τα επίπεδα της ορμόνης αυτής παρουσιάζουν κάμψη.

Η άνοδος των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών συνεπάγεται και εντονότερη δράση τους κατά την κύηση;

 Κάτι τέτοιο δεν ισχύει.
Οι ορμόνες Τ3 και Τ4 βρίσκονται στο αίμα υπό δύο «μορφές»:

  • Συνδεδεμένες με την πρωτεΐνη Θυρεοσφαιρίνη (Thyroglobulin – TG)
  • Μη συνδεδεμένες με την πρωτεΐνη Θυρεοσφαιρίνη, δηλαδή «ελεύθερες».
Όταν οι θυρεοειδικές ορμόνες είναι συνδεδεμένες με τη Θυρεοσφαιρίνη, δεν έχουν βιολογική δράση, είναι δηλαδή «ανενεργές». Η «δραστική» μορφή των θυρεοειδικών ορμονών είναι η «ελεύθερη» μορφή.
 Επομένως, η «δραστικότητα» των ορμονών αυτών καθορίζεται όχι μόνον από αυτά καθαυτά τα επίπεδά τους στο αίμα της εγκύου, αλλά και από την αναλογία «δεσμευμένης»/ «ελεύθερης» μορφής. Με άλλα λόγια, όσο υψηλότερο είναι το ποσοστό της «ελεύθερης» μορφής των Τ3 και Τ4, τόσο «εντονότερη» είναι και η δράση τους. 
 Η σύνθεση της Θυρεοσφαιρίνης επηρεάζεται από τα επίπεδα των οιστρογόνων, που κυκλοφορούν στο αίμα. Κατά την κύηση τα επίπεδα των οιστρογόνων ανεβαίνουν σημαντικά. Συνεπώς, ανάλογη αύξηση παρατηρείται και στην παραγωγή και άρα και στα επίπεδα της Θυρεοσφαιρίνης. 
 Τοιουτοτρόπως, η αύξηση της παραγωγής των Τ3 και Τ4, που παρατηρείται στην κύηση, τρόπον τινά «αντιρροπείται» από την αύξηση και της παραγωγής της Θυρεοσφαιρίνης, η οποία «απενεργοποιεί» μεγαλύτερο ποσοστό των ορμονών δεσμεύοντάς το.  Οπότε η συνολική «δραστικότητα» των θυρεοειδικών ορμονών παραμένει κατά την κύηση σταθερή.

Οι λειτουργικές μεταβολές, που ο θυρεοειδής εμφανίζει κατά την κύηση, αντικατοπτρίζονται στις αιματολογικές εξετάσεις της εγκύου;

 Η γνώση των λειτουργικών μεταβολών του θυρεοειδούς της εγκύου μας υποχρεώνουν να ερμηνεύουμε τις αιματολογικές εξετάσεις της διαφορετικά απ’ ότι στη μη έγκυο. Συγκεκριμένα, οι προκαθορισμένες «φυσιολογικές τιμές» των επιπέδων των ορμονών του αδένα, βάση των οποίων αποφαινόμαστε σχετικά με την ορθότητα της λειτουργίας του είναι ελαφρώς διαφορετικές στην εγκυμοσύνη, από τις αντίστοιχες τιμές, που λαμβάνουμε υπόψη μας εκτός κύησης.

Επηρεάζουν οι θυρεοειδικές ορμόνες την ανάπτυξη του εμβρύου;

 Η ορθή ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα.

Πότε αρχίζει ο εμβρυϊκός θυρεοειδής να παράγει και αυτός ορμόνες;

 Ο θυρεοειδής του εμβρύου είναι σε θέση να καλύψει τις ίδιες μεταβολικές ανάγκες από το τέλος του πρώτου τριμήνου κι έπειτα. Μέχρι το χρονικό αυτό σημείο, το έμβρυο εξαρτάται σε ό,τι αφορά την κάλυψη των αναγκών του στις ορμόνες αυτές αποκλειστικά από τη μητέρα. 
 Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να ξεχνάμε, πως βασικό συστατικό των Τ3 και Τ4 είναι το ιώδιο. 
 Το έμβρυο λαμβάνει το στοιχείο αυτό αποκλειστικά από τη μητέρα, η οποία με τη σειρά της το λαμβάνει από τη διατροφή της. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά η έγκυος να λαμβάνει 200 μικρογραμμάρια ιωδίου ημερησίως, προκειμένου να καλύπτονται τόσο οι δικές της ανάγκες, όσο και αυτές του εμβρύου. Η συνήθης διατροφή συνήθως καλύπτει τις ανάγκες αυτές σε ιώδιο και κατά κανόνα δεν χρειάζεται η πρόσληψη ιωδίου υπό τη μορφή συμπληρώματος διατροφής.

Δείτε ΕΔΩ σε ποιο στάδιο της κύησης βρίσκεστε!


Δρ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΚΩΝ. ΛΥΓΝΟΣ, MSc, PhD 
ΜΑΙΕΥΤΗΡ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ
Master of Science University College London
Διδάκτωρ Μαιευτικής Γυναικολογίας 

www.eleftheia.gr
email: care@eleftheia.gr




Διαβάστε ακόμα:


Latest Instagrams

© mamakaipaidi.com. Design by FCD.